বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ চুম্বকীয় প্ৰভাৱ / Magnetic Effect of Electric Current

সংজ্ঞা / Definition: বিদ্যুৎ প্ৰবাহ চলা পৰিবাহকৰ চাৰিওফালে চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি হয়। / When electric current flows through a conductor, a magnetic field is produced around it.

সোজা পৰিবাহক / Straight Conductor

• বিদ্যুৎ চলা সোজা তাৰৰ চাৰিওফালে বৃত্তাকাৰ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ সৃষ্টি হয়। / A straight current-carrying wire produces circular magnetic field lines around it.
• পৰিবাহকৰ দৈৰ্ঘ্য বঢ়িলে ক্ষেত্ৰৰ শক্তিও বঢ়ে। / The magnetic field strength increases with the length of the conductor.

কুণ্ডলী / Coil

• একাধিক বৃত্তাকাৰ কুণ্ডলী (Loop) লৈ চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ শক্তিশালী হয়। / Multiple circular loops (coil) produce a stronger magnetic field.
• কুণ্ডলী য’ত বিদ্যুৎ প্ৰবাহ থাকে, ই এক প্ৰকাৰৰ ইলেক্ট্ৰোমেগনেট (Electromagnet) হিচাপে কাম কৰে। / A current-carrying coil acts as an electromagnet.

ছলেনয়েড / Solenoid

• ছলেনয়েড = বহু কুণ্ডলী থকা লম্বা তামাৰ তাৰ। / Solenoid = long wire wound in many circular loops.
• ছলেনয়েডৰ ভিতৰত শক্তিশালী, সমান চুম্বকীয় ক্ষেত্ৰ থাকে। / Strong and uniform magnetic field is produced inside the solenoid.
• বিদ্যুৎ প্ৰবাহ বন্ধ কৰিলে ছলেনয়েড চুম্বকীয় নহয়। / When current is switched off, solenoid loses its magnetism.

ইলেক্ট্ৰোমেগনেট / Electromagnet

• বিদ্যুৎ চলা কুণ্ডলীৰে নিৰ্মিত অস্থায়ী চুম্বক। / A temporary magnet made using a current-carrying coil.
• ON/OFF কৰিব পাৰি। / Can be switched ON / OFF.
• উদাহৰণ: ক্ৰেন, বৈদ্যুতিক বেল, ইলেক্ট্ৰিক মোটৰ। / Example: Crane, Electric Bell, Electric Motor

More Details: